Macht & Kracht
Het organiseren van ledenavonden, het informeren van de leden, excursies, een feestavond, het zijn allemaal zaken die de lokale verenigingen zelf doen en goed doen. Op lokaal niveau vindt ook wel eens belangenbehartiging plaats, bv als de gemeente onrechtvaardige afspraken maakt die de tuinbouwsector benadelen. In het geval dat er zaken spelen die gemeentes overstijgen dan konden de lokale verenigingen zich tot een jaar geleden melden bij de provinciale AJK (Agrarisch Jongeren Kontakt). Deze provinciale vereniging komt op voor de belangen van alle lokale verenigingen van binnen de agrarische sector in de betreffende provincie, zoals de melkveehouders, de akkerbouw, bollenteelt en ook de tuinbouw. Alle provinciale AJK’s samen vormen het toezichthoudend bestuur van het landelijke NAJK die op landelijk niveau alle agrarische belangen behartigd.
Stel nu dat binnen een provincie een gebied wordt aangesteld voor tuinbouw, dat nu nog bestemd is voor veeteelt en akkerbouw, dan is er sprake van conflicterende belangen binnen de betreffende provinciale AJK. In deze situatie zal er geen belangenbehartiging plaats vinden, zoals is afgesproken door de besturen. Dat leidt dus niet tot het gewenste resultaat voor de tuinbouwsector. De vraag is dus hoe we dit als tuinbouwsector beter kunnen organiseren?
Een ander groot probleem voor belangenbehartiging van de tuinbouw is dat de tuinbouw slechts in 1 provincie echt invloed heeft door de hoeveelheid bedrijven. Dat is binnen het HAJK, welke zowel Noord als Zuid Holland bestuurt. De tuinbouw heeft daar 33% stemkracht van het totaal. In alle andere provincies is de stemkracht nog veel kleiner. In het NAJK is de stemkracht nog slechts 33% van 1 van 11. Dat betekent een stem kracht van ongeveer 1 op 30. Dat terwijl de tuinbouwsector zorg draagt voor 50% van de werkgelegenheid in de totale agrarische sector en 40% van de handelsoverschotten op de handelsbalans. De economische waarde van de tuinbouw is ongeveer de helft van de totale economische waarde van de Agri. Dat is dus een hele scheve verhouding tussen macht en kracht. Ook hier dient de vraag gesteld te worden, hoe kunnen we dit beter organiseren?
Twee jaar geleden hebben in het geheim gesprekken plaats gehad om de belangenbehartiging van de tuinbouw door jongerenorganisaties beter op de kaart te zetten. TJW heeft het initiatief genomen om dit samen met TJO op te pakken. Het duurde niet lang voordat TJA zich aansloot, waarna de andere tuinbouw jongeren verenigingen in Nederland zijn geïnformeerd en gevraagd zich aan te sluiten. Gezamenlijk hebben we TJN opgericht. Besloten is dat TJN direct input geeft aan het NAJK zonder dat daar de provincies nog langer tussen zitten. Indien het NAJK vindt dat er sprake is van tegenstrijdige belangen zal TJN zelf een persbericht doen uitgaan. Op deze wijze is er scherp toezicht op het NAJK en is de tuinbouw in staat maximaal te profiteren van de landelijke belangenbehartiging. Er is een nieuw evenwicht gecreëerd tussen macht en kracht.
TJN bestaat nu officieel 1 jaar, een aantal bestuurders die TJN mede hebben opgericht hebben hun zaken alweer overgedragen aan mensen die nieuwe motivatie hebben. Ook ik zal TJN los gaan laten nu, daarvoor in de plaats zal Rene van Dop leiding gaan geven aan de invulling van het beleid van TJN. Ik weet zeker dat hij en de rest van het bestuur in staat zullen zijn macht en kracht in evenwicht te houden en de tuinbouw belangenbehartiging blijvend op de kaart te zetten.
Met vriendelijke groet, Maurice van Leeuwen (oud-interim voorzitter TJN)
